Doğum Kontrol Hapı Bırakıldıktan Sonra Ne Zaman Hamile Kalınır?

Doğum kontrol hapı bırakıldıktan sonra doğurganlık hızla geri döner ve gebelik ilk döngüde bile mümkündür. Hapın etkisi birkaç gün içinde kaybolur ve yumurtlama çoğunlukla birkaç hafta içinde yeniden başlar. Adet düzeninin oturması ise bazı kadınlarda birkaç ay sürebilir. Sık duyulan bir yanlış, uzun süre hap kullanmanın kısırlık yaptığı ya da hap bırakıldıktan sonra aylarca beklemek gerektiğidir. Araştırmalar, hap kullanma süresinin sonraki gebe kalma süresini belirgin biçimde uzatmadığını gösterir. Bu yazıda yumurtlamanın ve adetin ne zaman döndüğünü, hapın AMH ile ilişkisini, spiral ve iğne gibi diğer yöntemleri ve hapın nasıl bırakılacağını ele alıyoruz.

Doğum Kontrol Hapı Bırakınca Hamile Kalmak Mümkün mü, Ne Kadar Sürer?

Doğum kontrol hapı bırakıldıktan sonra hamile kalmak mümkündür ve gebe kalma süresi, hap hiç kullanmamış kadınlardakine benzer bir seyir izler. Hap, beyinden yumurtalıklara giden yumurtlama sinyalini baskılayarak etki eder. Hap bırakıldığında bu baskı kısa sürede kalkar. Gebeliğin ne zaman gerçekleşeceği ise hapın kendisinden çok kadının yaşına, yumurtlama düzenine ve eşinin sperm değerlerine bağlıdır. Sağlıklı çiftlerde gebe kalmanın ortalama ne kadar sürdüğünü hamile kalmanın ortalama süresi yazımızda anlattık.

Hap bırakıldıktan sonra yumurtlama ne zaman başlar?

Hapın içindeki hormonlar vücuttan birkaç gün içinde atılır. Beyindeki hormon merkezleri bu baskıdan kurtulunca yumurtalıklara yeniden sinyal göndermeye başlar. Birçok kadında ilk yumurtlama hap bırakıldıktan sonraki iki ila dört hafta içinde gerçekleşir. Bazı kadınlarda ise bu süre biraz daha uzayabilir ve ilk döngüler düzensiz olabilir. Yumurtlama adet kanamasından önce gerçekleştiği için, hap bırakıldıktan sonra henüz hiç adet görülmeden de gebelik oluşabilir. Bu nedenle gebelik istenmiyorsa hap bırakılır bırakılmaz başka bir yöntem kullanılmalıdır.

Hapı bırakır bırakmaz gebe kalmak bebek için risk taşır mı?

Hap bırakıldıktan hemen sonra oluşan gebeliklerde bebekte sorun riskinin arttığına dair bir kanıt yoktur. Eskiden önerilen "üç ay bekleme" uygulaması tıbbi bir zorunluluk değildir. Bazı ekipler yalnızca son adet tarihinin daha kolay hesaplanması için bir doğal adet görülmesini beklemeyi önerebilir. Bu bekleme, gebelik haftasının belirlenmesini kolaylaştırır. Gebelik haftası erken ultrasonla da güvenilir biçimde belirlenebildiği için beklemek tercihe bağlıdır. Asıl önemli olan, gebelik denemeye başlamadan önce folik asit kullanımına başlanmasıdır.

Doğum Kontrol Hapı Bitince Adet Ne Zaman Olur?

Doğum kontrol hapı bitince çoğunlukla iki ila yedi gün içinde bir kanama görülür; bu kanama gerçek adet değil, hormon kesilmesine bağlı çekilme kanamasıdır. İlk gerçek adet ise yumurtlamanın yeniden başlamasına bağlı olarak çoğunlukla dört ila altı hafta içinde gelir. Bazı kadınlarda ilk birkaç döngü kısa, uzun ya da düzensiz olabilir. Bu düzensizlik çoğunlukla üç ay içinde oturur. Hap kullanmadan önce adetleri düzensiz olan kadınlarda ise bu düzensizlik yeniden ortaya çıkabilir.

Çekilme kanaması ile gerçek adet arasındaki fark nedir?

Hap kullanılırken her paketin sonunda görülen kanama, yumurtlamaya bağlı bir adet değildir. Bu kanama, haptaki hormonların kesilmesiyle rahim iç zarının dökülmesinden kaynaklanır ve çekilme kanaması olarak adlandırılır. Hap bırakıldıktan sonraki ilk kanama da aynı türdendir. Gerçek adet ise yumurtlamadan yaklaşık iki hafta sonra, gebelik oluşmadığında gelir. Bu nedenle hap bırakıldıktan sonra gelen ikinci kanama, çoğunlukla ilk gerçek adettir. Adet döngüsünü takip etmek isteyen kadınlar bu ikinci kanamanın ilk gününü not edebilir.

Hap bırakıldıktan sonra adet gelmezse ne zaman değerlendirme gerekir?

Hap bırakıldıktan sonra ilk gerçek adet beklenen sürede gelmezse önce bir gebelik testi yapılmalıdır, çünkü yumurtlama adetten önce gerçekleşmiş olabilir. Test negatifse ve adet bir iki ay içinde gelmiyorsa beklemek mümkündür. Hap bırakıldıktan sonra üç ay içinde hiç adet görülmezse değerlendirme önerilir. Bu durumda tiroid, prolaktin ve diğer hormonlara bakılabilir. Adet gecikmesi tek başına acil bir durum değildir. Şiddetli kasık ağrısı, yoğun kanama ya da bayılmadan biri ortaya çıkarsa test sonucu beklenmeden acil servise gidilmelidir.

Doğum Kontrol Hapı Kısırlık Yapar mı, AMH'yi Etkiler mi?

Doğum kontrol hapı kısırlık yapmaz ve yumurtalık rezervini tüketmez; hap kullanırken AMH değeri bir miktar düşük ölçülebilir, ancak bu etki hap bırakıldıktan sonra geri döner. Hap yumurtlamayı baskılasa da yumurtaları ileriye saklamaz. Yumurtalıktaki foliküllerin kaybı hap kullanılsa da kullanılmasa da yaşa bağlı olarak sürer. Hap bırakıldıktan sonra gebe kalmakta zorlanılıyorsa, bunun nedeni çoğunlukla hap değil, yaş ya da hap kullanılırken fark edilmeyen başka bir durumdur.

Uzun süre hap kullanmak doğurganlığı azaltır mı?

Yıllarca hap kullanan kadınlarla kısa süre kullananlar karşılaştırıldığında, hap bırakıldıktan sonra gebe kalma süreleri arasında belirgin bir fark bulunmamıştır. Uzun süre hap kullanan bir kadının gebe kalmakta zorlanması, çoğunlukla hapı bıraktığı sıradaki yaşıyla ilgilidir. Örneğin yirmili yaşlarında hap kullanmaya başlayıp otuzlu yaşların sonunda bırakan bir kadında rezerv yaş nedeniyle azalmış olabilir. Bu azalma hap kullanılmasaydı da gerçekleşecekti. Hapın kendisi rahimde ya da tüplerde kalıcı bir değişikliğe yol açmaz.

Hap kullanırken AMH değeri neden düşük ölçülebilir?

AMH, yumurtalıktaki küçük foliküllerin salgıladığı bir hormondur ve yumurtalık rezervini yansıtır. Hap kullanılırken foliküllerin gelişimi baskılandığı için AMH değeri gerçek rezerve göre biraz düşük ölçülebilir. Hap bırakıldıktan sonraki birkaç ay içinde bu değer yeniden yükselebilir. Bu nedenle hap kullanırken ölçülen düşük bir AMH tek başına yorumlanmamalıdır. Gerekirse ölçüm hap bırakıldıktan bir süre sonra tekrarlanır. AMH'nin nasıl değerlendirildiğini AMH değerinin anlamı yazımızda ayrıntılı anlattık.

Hap bırakılınca ortaya çıkan düzensizlikler neye işaret edebilir?

Hap, adet düzensizliğine yol açan bazı durumları kullanıldığı süre boyunca gizleyebilir. Polikistik over sendromu, tiroid hastalıkları ve prolaktin yüksekliği bu durumların başında gelir. Hap bırakıldıktan sonra adetlerin aylarca düzensiz kalması, sivilce ve tüylenmenin artması bu durumları düşündürebilir. Bu tür bir düzensizlik hapın yarattığı bir sorun değildir, hap öncesinde de var olan bir durumun yeniden görünür hâle gelmesidir. Düzensiz adetlerde gebelik olasılığını adet düzensizliğinde gebelik yazımızda ele aldık.

Spiral, İğne ve Diğer Yöntemler Bırakıldıktan Sonra Ne Zaman Gebe Kalınır?

Spiral, deri altı çubuk, halka ve bant gibi yöntemler bırakıldıktan sonra doğurganlık kısa sürede döner. Üç ayda bir yapılan korunma iğnesinde ise bu süre birkaç aydan bir yıla kadar uzayabilir. Bu fark, yöntemlerin vücutta ne kadar süre etkili kaldığıyla ilgilidir. Gebelik planlayan kadınların, kullandıkları yöntemin bu özelliğini önceden bilmesi planlamayı kolaylaştırır. Yöntemin bırakılması ya da çıkarılması için özel bir zamanlama gerekmez. Spiral ve çubuk gibi yöntemlerin çıkarılması bir sağlık çalışanı tarafından yapılır.

Hamile kalmak için spiral ne zaman çıkarılır?

Spiral, gebelik istendiği herhangi bir zamanda çıkarılabilir ve adetin belirli bir gününü beklemek gerekmez. Bakırlı spiralde doğurganlık çıkarılır çıkarılmaz döner, çünkü bu yöntem yumurtlamayı etkilemez. Hormonlu spiralde de hormon etkisi çoğunlukla kısa sürede kaybolur ve yumurtlama birkaç hafta içinde düzene girer. Spiral çıkarıldıktan sonra ilk adet bir süre gecikebilir ya da düzensiz olabilir. Bu gecikme üç ayı aşarsa değerlendirme önerilir. Spiral çıkarılmadan önce folik asit kullanımına başlamak yerinde olur.

Diğer yöntemlerde doğurganlık ne zaman geri döner?

• Halka ve bant: Hapa benzer hormonlar içerdiği için bırakıldıktan sonra yumurtlama çoğunlukla birkaç hafta içinde başlar.
• Deri altı çubuk: Çubuk çıkarıldıktan sonra hormon etkisi hızla kaybolur ve doğurganlık kısa sürede döner.
• Sadece progesteron içeren hap: Bırakıldıktan sonra yumurtlama genellikle hızla yeniden başlar.
• Üç aylık korunma iğnesi: Son iğneden sonra doğurganlığın dönmesi birkaç aydan bir yıla kadar sürebilir.
• Prezervatif ve diğer engelleyici yöntemler: Kullanım bırakıldığı anda gebelik mümkündür.

Gebelik İçin Doğum Kontrol Hapı Nasıl Bırakılmalı, Ne Zaman Başvurulmalı?

Gebelik için doğum kontrol hapı, başlanan paketin sonunda bırakılabilir; hapı azaltarak bırakmak gerekmez ve bırakmadan önce gebelik öncesi hazırlıklara başlanması önerilir. Paketin ortasında bırakmak zararlı değildir, ancak düzensiz kanamaya yol açabilir. Hap bırakıldıktan sonra sivilce, adet öncesi gerginlik ya da adet sancısı gibi yakınmalar yeniden ortaya çıkabilir. Hapın bu tür yakınmalar için kullanıldığı durumlarda bırakma kararı sizi izleyen hekimle konuşulmalıdır. Gebelik öncesinde neler değerlendirildiğini gebelik öncesi muayene ve danışmanlık yazımızda anlattık.

Hapı bırakmadan önce hangi hazırlıklar yapılmalı?

• Folik asit: Genel öneri, gebelikten en az bir ay önce günlük 400 mikrogram folik asit kullanımına başlanmasıdır; risk durumunda hekim farklı bir miktar belirleyebilir.
• Gebelik öncesi muayene: Kan sayımı, tiroid ve enfeksiyon taramaları gibi tetkikler gözden geçirilebilir.
• Aşı durumu: Kızamıkçık ve suçiçeği gibi aşıların durumu kontrol edilebilir.
• Süregen ilaçlar: Kullanılan ilaçların gebelik açısından uygunluğu hekimle konuşulur.
• Yaşam biçimi: Sigara ve alkolün bırakılması ve sağlıklı kiloya yaklaşılması önerilir.

Folik asit kullanımının ne kadar önce başlaması gerektiğini folik asite başlama zamanı yazımızda ayrıntılı anlattık.

Hap bırakıldıktan sonra hangi durumlarda değerlendirme yapılmalı?

• Hap bırakıldıktan sonra üç ay içinde hiç adet görülmemesi
• 35 yaşın altında bir yıl, 35 yaş ve üzerinde altı ay düzenli ilişkiye rağmen gebelik olmaması
• Adetlerin aylarca çok düzensiz kalması ya da çok ağrılı geçmesi
• Sivilce ve tüylenmede belirgin artış olması
• 40 yaşın üzerinde gebelik planlanması

Doğum kontrol hapı bırakıldıktan sonra doğurganlık hızla döner, ilk döngüde bile gebelik mümkündür ve hap kısırlık yapmaz. Adet düzeninin oturması birkaç ay sürebilir. Korunma iğnesi dışındaki yöntemlerde de doğurganlık kısa sürede geri gelir. Hapı bırakmadan önce folik asite başlamanızı, kullandığınız ilaçları ve gebelik öncesi hazırlığınızı sizi izleyen hekim ya da ebeyle birlikte gözden geçirmenizi öneriyoruz.